Η πολλαπλή νοημοσύνη

Το 1984 δημοσιεύεται το βιβλίο «Νοητικά πλαίσια. Η θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης» του Howard Gardner, αναπτυξιακού ψυχολόγου και καθηγητή στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Στο βιβλίο αυτό ο συγγραφέας υποστήριξε πως δεν υπάρχει μια αντικειμενικά μετρήσιμη νοημοσύνη, κοινή για όλους τους ανθρώπους, τους πολιτισμούς και τις εποχές. Αντίθετα, υπάρχουν επτά είδη (πρόσφατα προσέθεσε ένα νέο, όγδοο). Ως νοημοσύνη ορίζει

«τη βιο-ψυχολογική ικανότητα επεξεργασίας πληροφοριών που μπορεί να ενεργοποιηθεί σε ένα πολιτιστικό περιβάλλον για την επίλυση προβλημάτων ή τη δημιουργία προϊόντων που έχουν αξία σε έναν πολιτισμό»

(Gardner, 1999), σύμφωνα με τον πιο πρόσφατο ορισμό που προτείνει.

[…]

Τα είδη νοημοσύνης που αρχικά κατάφερε να απομονώσει είναι τα εξής:

Η γλωσσική νοημοσύνη εκδηλώνεται με την ευαισθησία στον προφορικό και στον γραπτό λόγο, με την ικανότητα εκμάθησης γλωσσών και τη χρήση της γλώσσας για την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων. Ανεπτυγμένη γλωσσική νοημοσύνη έχει ο ποιητής και ο συγγραφέας αλλά και ο ρήτορας. Η γλωσσική νοημοσύνη μπορεί να εκδηλωθεί, δηλαδή, προφορικά ή γραπτά.

Η λογική – μαθηματική νοημοσύνη περιλαμβάνει την ικανότητα λογικής ανάλυσης προβλημάτων, εκτέλεσης μαθηματικών πράξεων και επιστημονικής έρευνας, χαρακτηριστικά που μπορούμε να παρατηρήσουμε στους μαθηματικούς και τους επιστήμονες.

Η μοσική νοημοσύνη χαρακτηρίζεται από την ικανότητα κατανόησης και παραγωγής μουσικής.

Η νοημοσύνη του χώρου αναφέρεται στην ικανότητα αναγνώρισης και χειρισμού μοτίβων του ανοιχτού χώρου ( όπως κάνει ο ναυτίλος ή ο πιλότος) και πιο περιορισμένων χώρων (όπως κάνει ο ζωγράφος, ο γλύπτης, ο αρχιτέκτονας ή ο σκακιστής).

Η σωματική – κιναισθητική νοημοσύνη αναφέρεται στη δυνατότητα χρήσης όλου του σώματος ή συγκεκριμένων μελών του στη λύση προβλημάτων ή στην παραγωγή προϊόντων, και τη χρησιμοποιούν τόσο ο ποδοσφαιριστής ή ο χορευτής όσο και ο χειρούργος.

Η διαπροσωπική νοημοσύνη αναφέρεται στην ικανότητα κατανόησης και ερμηνείας της συμπεριφοράς των άλλων ανθρώπων.

Η ενδοπροσωπική νοημοσύνη σχετίζεται με την ικανότητα κατανόησης του εαυτού μας και τη χρήση της προκύπτουσας αυτογνωσίας για τη διαχείριση της ζωής μας. Στην αρχική του διατύπωση ο Howard Gardner τόνιζε την προέλευση της ενδοπροσωπικής νοημοσύνης από τη συναισθηματική ζωή του ατόμου, αλλά στην εξέλιξη της θεωρίας του αναγνώρισε σχέση με τα συναισθήματα και στα υπόλοιπα είδη νοημοσύνης.

Στο τελευταίο του βιβλίο «Η νοημοσύνη σε νέα πλαίσια. Η πολλαπλή νοημοσύνη στο 21ο αιώνα» προτείνει, επιπρόσθετα, την ύπαρξη της φυσιογνωστικής νοημοσύνης, την οποία ορίζει ως την ικανότητα αναγνώρισης και ταξινόμησης των στοιχείων του φυσικού περιβάλλοντος.

Ανεπτυγμένη νοημοσύνη ενός είδους δεν συνεπάγεται ανάλογη ανάπτυξη και στα υπόλοιπα είδη. Το γεγονός αυτό καθιστά τον κάθε άνθρωπο μοναδικό, αφού τελικά κατέχει έναν ιδιαίτερο συνδυασμό νοητικών ικανοτήτων, ανάλογα με τα κληρονομημένα χαρίσματά του και την επιρροή του περιβάλλοντος μέσα στον οποίο αναπτύχθηκε. Τα οκτώ αυτά είδη νοημοσύνης λειτουργούν σχετικά ανεξάρτητα το ένα από το άλλο και κάθε κοινωνικά χρήσιμος ρόλος απαιτεί έναν διαφορετικό συνδυασμό τους.

Ενώ οι δυτικές κοινωνίες εκτιμούν και χρησιμοποιούν και τα οκτώ είδη νοημοσύνης στην κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα, αυτό δεν αντικατοπτρίζεται στο εκπαιδευτικό σύστημα τους. Το σύγχρονο σχολείο καλλιεργεί και αναπτύσσει κυρίως τη λογική – μαθηματική νοημοσύνη. Καλλιεργεί δευτερευόντως μόνο ένα μέρος της γλωσσικής νοημοσύνης, αυτό που αναφέρεται στη γραφή και την ανάγνωση, και πάντα σε συνδυασμό με τη λογική – μαθηματική νοημοσύνη.

[…]

Στέλιος Πελασγός, Τα μυστικά του παραμυθά, εκδόσεις μεταίχμιο, σελ.103-105.

Ποιά είδη νοημοσύνης έχετε πιο ανεπτυγμένα; (όσο μπορεί να είναι αντικειμενικός κάποιος για τον εαυτό του). Πώς μπορείτε να τα αξιοποιήσετε; Ποια είδη νοημοσύνης βλέπετε στους γύρω σας; υπάρχουν περισσότερο ή λιγότερο χρήσιμα;

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: